Kategori , ,

7 Maddede Cadılar Bayramı

Her yıl 31 Ekim’de coşkulu bir şekilde kutlanan Cadılar Bayramı; korkutucu kostüm veya objeler ve alışılmışın dışında etkinliklerle ilgi topluyor. Bir süredir Türkiye’de de küçük çaplı kutlamalarını gördüğümüz bu bayram en az günümüzdeki kadar ilginç bir arka plana sahip. Gelin tüm dünya tarafından kabul edilen adıyla Halloween’in geçmişten günümüze nasıl ulaştığını beraber inceleyelim.

1 – Cadılar Bayramı’nın kökeni Kelt bayramı Samhain’a dayanır

Ülkemizde ‘Cadılar Bayramı’ adıyla bilinen Halloween, Hristiyan takviminde All Hallows Eve olarak geçen Azizler Günü Arifesi’nin Hallowe’en şeklindeki kısaltmasıyla türetilmiştir. Kökeni, Keltler tarafından hasat sezonu olarak kutlanan Samhain festivaline dayanır. 8. yy’da 3. Papa Gregory, aslında 13 Mayıs’ta kutlanan Azizler Günü’nü 1 Kasım’a alarak Samhain’in kutlandığı 31 Ekim’i kutsal kılar ve böylece iki özel gün birleşip zamanla Halloween adını alır.  

2 – Samhain; maske ve kostümlerle kutlanan bir pagan geleneğiydi

Samhain; geçmişte İrlanda, İskoçya, Galler gibi ülkelerin topraklarında yaşayan putperest Keltlerin yazın bitişi ve kışın başlangıcı olarak kutladıkları bir hasat bayramıydı. Bu dönemde ölülerin ruhlarının diğer dünyaya geçtiğine inanan Keltler, kötü ruhları uzaklaştırmak için yüksek yerlere ateş yakıyorlardı. Ruhların kendilerini tanımamaları için ise maske takıp kostüm giyiyorlardı. Bölgenin Roma İmparatorluğu tarafından işgal edilmesinden sonra bu bayram, Romalıların Feralia adlı ölüm festivali ve Pomona hasat festivali ile birleştirilerek benzer şekilde kutlanmaya devam edildi.

3 – Halloween, 18. yy’da kadınlar için eş bulma aracıydı

Günümüzde Cadılar Bayramı bal kabağıyla özdeşleşmiş olsa da daha önce elma ön plandaydı. Roma tanrıçası Pomona’nın simgesi olan elma, Halloween’in temsili olarak 1700’lü yıllara taşındı ve mistik ritüeller yerini elmalarla oynanan oyunlara bıraktı. Bunlar daha çok kadınların gelecekteki eşlerini temsil etmesi beklenen elma kabuğundan baş harfini bulmaya çalışma, ısırılan elmadan eşini tahmin etme gibi oyunlardı. Bazı kadınlar da karanlık bir odada mumla aydınlatılan bir ayna karşısında gelecekteki eşlerinin yüzlerini görmeyi beklerlerdi.

4 – Cadılar Bayramı, İrlandalılar aracılığıyla ABD’ye taşındı

1800’lü yıllarda Britanya’dan Amerika’ya göçen İrlandalılar, Cadılar Bayramı’nı kostümleriyle birlikte gittikleri yerlere taşıdılar. Başta küçük çaplı olarak kutlanan Halloween; aynı yıllarda ABD’de uygulanan evlere yumurta atma ve evlerin yakınındaki kulübeleri devirme şakalarının çığırından çıkmasıyla ‘şaka mı şeker mi’ (trick or treat) hareketiyle birleştirildi. Yeni Cadılar Bayramı konseptinde İrlandalıların şalgamlardan yaptığı Jack – o’ – lanternler (balkabağı fenerleri) balkabağıyla yapılmaya başlandı ve hayalet kostümleri giydirilen çocuklar evlerden şeker toplamaya çıktı. .  

5 – Halloween; şeker ve kostüm temalı festivallerle kutlanır

Cadılar Bayramı boyunca Britanya’daki yoksulların evlere gidip ‘ruh keki’ toplama ritüeline benzer şekilde çocuklara şeker veya harçlık verilirken yetişkinler ise tema parklarda, evlerde veya sokaklarda kostüm partileri düzenleyerek müzik ve dans eşliğinde festivale dahil olurlar. Sezonun meyvelerinin, çikolatalı keklerin ve mısırların ikram edildiği festivallerde en popüler yiyecek, Halloween tarihinin simgelerinden biri olarak farklı şekillerde süslenen elma şekerleridir.

6 – Bayram, çeşitli hayvan figürleri ve renklerle özdeştir

Cadılar Bayramı konseptinde festivali simgeleyen hayvan olarak baykuşun bolca kullanılmasının sebebi, orta çağda baykuşların cadı olduğuna inanılmasından kaynaklanır. Baykuşun yanı sıra örümcek, yarasa ve kara kedi de uğursuzluk sembolü olarak kostüm ve objelerde yer alır. Bayram süresince festivallere hâkim olan turuncu renk kışı, siyah ise ölümü temsil eder.

7 – Bazı dini gruplar Cadılar Bayramı’nı onaylamazlar

Dünyanın farklı noktalarında büyük coşkuyla kutlanmasının yanı sıra bazı dini çevreler Cadılar Bayramı’nı kutlamaz; hatta yanlış bir şey olduğunu savunurlar. Putperest köklerinden, cadılar ile kötü ruhların kutsallaştırılmasından rahatsızlık duyan muhafazakâr Hristiyanlar, bu bayramın çarpık bir kutlama olduğunu düşünürler. Çocukların tanımadıkları kişilerden şeker almalarının, gece ebeveynleri olmadan kapı kapı dolaşmalarının da güvenli olmadığını savunurlar.

Yazar: nilay

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir